Marbaş Menkul Değerler'in analizine göre, 6 Mart itibarıyla ortalama etilen–nafta makası, bir önceki haftaya kıyasla yaklaşık yüzde 87 azalarak 20 dolar seviyesine geriledi.
Marbaş Menkul Değerler, marjlardaki bu daralmanın başlıca nedenleri olarak jeopolitik gelişmeler ve ham madde tedarikindeki endişeleri gösterdi. Özellikle Orta Doğu’daki gerilimlerin nafta arzını etkileyebileceği beklentileri, sektörde belirsizlik yarattı.
Üretim Kesintileri ve Bölgesel Riskler
Kurumun değerlendirmesinde, Japon enerji şirketi Idemitsu Kosan’ın, Hürmüz Boğazı’ndaki olası aksaklıkların devam etmesi halinde iki fabrikasında üretimi durdurabileceği uyarısına dikkat çekildi. Böyle bir durumda, Japonya’nın etilen üretim kapasitesinin yaklaşık yüzde 16’sının risk altında olduğu belirtildi. Ayrıca Mitsubishi Chemical’ın, Orta Doğu’dan ham madde tedarikinde yaşanabilecek sorunlara karşı önlem olarak etilen üretimini azalttığı aktarıldı.
Arz Endişeleri ve Piyasa Baskıları
Avrupa nafta piyasalarında Orta Doğu kaynaklı arz kaygılarının etkili olduğu vurgulandı. ABD-İsrail ile İran arasındaki gerilimlerin rafineri üretimlerini kısıtlama ihtimali nedeniyle piyasalarda arz baskısının arttığı ifade edildi. Ayrıca Hindistan’daki büyük nafta alıcılarından Haldia Petrochemicals’ın son gelişmeler sonrasında iç piyasaya yöneldiği bilgisi paylaşıldı.
Küresel Kimya Sektöründe Durgunluk ve Arz Fazlası
Marbaş Menkul Değerler, yüksek faiz oranları, imalat sanayindeki daralma ve ticaret politikalarındaki belirsizliklerin etkisiyle küresel kimya sektörünün yaklaşık dört yıldır durgunluk içinde olduğunu belirtti. Kuruma göre, küresel etilen ve polietilen piyasasında arz fazlasının etkisi sürüyor ve piyasaların en erken 2028 yılında dip seviyesiyle karşılaşması bekleniyor.
Etilen Pazarında Büyüme Beklentisi
Öte yandan, küresel etilen pazarının büyümeye devam edeceği öngörülüyor. Değerlendirmede, pazar büyüklüğünün 2025 yılında 154 milyar doları aşacağı ve 2026–2035 döneminde yıllık ortalama yüzde 5,64 büyüyerek 2035 yılında yaklaşık 266 milyar dolara ulaşmasının beklendiği ifade edildi.
Marjlarda Baskı Yaratan Faktörler
Marbaş Menkul Değerler, sektörde marjların zayıf seyretmesinde, zayıf talep, yükselen nafta fiyatları ve özellikle 2026’da hızlanması beklenen yatırımların yaratabileceği arz fazlası endişelerinin etkili olduğunu vurguladı.
Jeopolitik Gelişmelerin Fiyatlar Üzerindeki Etkisi
Kurum, jeopolitik gelişmelerin ve yeni arz yönlü haber akışlarının fiyatlar üzerinde baskı yaratmaya devam ettiğini belirtirken, Hürmüz Boğazı kaynaklı tedarik risklerinin üretim kısıtlarını gündeme getirdiğini kaydetti. Ancak Platts endeksindeki bazı yükselişlerin belirli ürünlerde dengeleyici bir etki yapabileceği değerlendirildi.
Kısmi Normalleşme ve Geleceğe Bakış
Marbaş Menkul Değerler, ABD’nin İran’a yönelik savaşın sona yaklaşabileceğine dair açıklamalarının piyasalarda kısmi bir normalleşme yarattığını ancak sektörün fiyatlamalarının büyük ölçüde jeopolitik gelişmelere bağlı kalmaya devam edeceğini belirtti.
