İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye Sektörel PMI mart ayı verilerine göre, anket kapsamındaki 10 sektörün tamamında yeni siparişlerde yavaşlama gözlendi. Bu durum, geçen yıl temmuz ayından bu yana ilk kez ortaya çıktı. En belirgin ivme kaybı, Nisan 2020’den bu yana en yüksek oranda yeni sipariş azalışı yaşayan kara ve deniz taşıtları sektöründe yaşandı. Buna karşın, en hafif bozulma kimyasal, plastik ve kauçuk sektöründe gerçekleşti. Yeni ihracat siparişleri de tüm sektörlerde düşüş gösterdi. Mart ayında üretim hacmini artıran tek sektör ise kimyasal, plastik ve kauçuk ürünler oldu.
İmalat Sanayinde İlk Çeyrekte Ilımlı Bozulma
Ekonomik büyümenin öncü göstergelerinden biri olarak kabul edilen İSO Türkiye İmalat PMI anketinin Mart 2026 dönemi sonuçları açıklandı. Eşik değer olan 50,0’nin üzerinde ölçülen rakamlar iyileşmeye işaret ederken, şubat ayında 49,3 ile son 22 ayın en yüksek seviyesine ulaşan manşet PMI, Mart’ta 47,9’a gerileyerek son beş ayın en düşük düzeyine indi. Bu veri, ilk çeyreğin sonunda faaliyet koşullarında ılımlı bir bozulmaya işaret ediyor ve sektör performansında kesintisiz yavaşlamanın iki yıldır devam ettiğini gösteriyor.
Mart verileri, toplam yeni siparişler ve yeni ihracat siparişlerinde yavaşlamanın belirginleştiğini ortaya koydu. Bazı firmalar, bu durumu Orta Doğu’daki savaşın yarattığı belirsizliğin piyasa talebini olumsuz etkilemesine bağlıyor. Ayrıca fiyatlardaki artışın yeni siparişlerde yavaşlamada etkili olduğu bildirildi. Talepteki zayıflık ve fiyat baskıları, imalat sanayi üretiminin yavaşlamasını sürdürmesine neden oldu. Üretimdeki düşüş, 2025 Kasım ayından bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
Fiyat ve Tedarik Baskıları Artıyor
Anket katılımcıları, fiyat baskılarının genel olarak Orta Doğu’daki savaş nedeniyle navlun, yakıt ve petrol maliyetlerinde yaşanan artıştan kaynaklandığını belirtti. Ham madde fiyatlarındaki yükseliş de rapor edildi. Sonuç olarak, girdi maliyetlerinde son 23 ayın, nihai ürün fiyatlarında ise son 25 ayın en hızlı artışı görüldü. Savaşın bir diğer etkisi olarak malzeme yetersizliği ve taşımacılıktaki aksaklıklar, tedarikçilerin teslimat sürelerini uzattı. Teslimat sürelerinde Ağustos 2024’ten bu yana kaydedilen en belirgin artışlar yaşandı.
Yeni siparişlerin yavaşlaması ve azalan üretim gereksinimleri sonucu, Türk imalatçıları istihdamı son altı ayın en yüksek oranında azalttı; satın alma faaliyetleri ve stok seviyeleri de düştü.
Uzman Değerlendirmesi
İSO Türkiye İmalat PMI anket verilerini değerlendiren S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, şunları vurguladı: “Şubat ayında faaliyet koşullarında iyileşme sinyalleri görülürken, Mart ayında Türk imalat sektörü ivme kaybı yaşadı. Sektördeki yavaşlama, özellikle Orta Doğu’daki savaşın etkisiyle ortaya çıktı. Bu savaş, başta yakıt ve petrol olmak üzere girdi maliyetlerini yükseltirken tedarik zincirlerinde aksamalara yol açtı. Kısa vadede sektörün performansı, çatışmanın ne kadar süreceği ve bunun küresel fiyatlar ile arz koşulları üzerindeki etkilerine bağlı olacak.”
10 Sektörde Yeni Siparişler Yavaşladı
İSO Türkiye Sektörel PMI mart ayı verilerine göre, izlenen 10 sektörün tamamında yeni siparişlerde yavaşlama yaşandı. Bu, geçen yılın temmuz ayından beri bir ilk. Kara ve deniz taşıtları sektörü, Nisan 2020’den bu yana en yüksek oranla yeni sipariş azalışı yaşayan sektör oldu. En hafif gerileme ise kimyasal, plastik ve kauçuk sektöründe kaydedildi. Ayrıca, yeni ihracat siparişleri bütün sektörlerde düştü. Mart ayında üretim hacmini artıran tek sektör kimyasal, plastik ve kauçuk ürünler oldu. Böylece bu sektör, son üç ayın iki ayında güçlü üretim artışı gösterdi.
Üretimde en sert düşüş ise ağaç ve kağıt ürünleri sektöründe yaşandı. Kimyasal, plastik ve kauçuk ürünler sektörü enflasyon baskılarının en yoğun olduğu sektör oldu ve buna rağmen üretimini artırdı. Orta Doğu’daki savaş girdi maliyetlerinde yaklaşık iki yılın en yüksek artışını getirdi, satış fiyatları ise Şubat 2022’den beri en sert yükselişini yaşadı.
Mart ayında sektörlerde fiyat artışları farklılaşırken, bazı sektörlerde hızlanma, bazılarında yavaşlama görüldü. Giyim ve deri ürünleri sektöründe girdi maliyeti enflasyonu en düşük seviyede seyrederken, nihai ürün fiyatları iki ay üst üste değişmedi. Diğer sektörlerin tamamında satış fiyatları arttı.
İlk çeyrek sonunda 6 sektörde tedarikçi teslimat süreleri kısalırken, kimyasal, plastik ve kauçuk sektöründe tedarik zincirlerinde önemli aksaklıklar yaşandı ve teslimat süreleri son iki yıldaki en yüksek artışı kaydetti.
Şubat ayında beş sektör istihdamı artırırken, Mart'ta sadece elektrikli ve elektronik ürünler ile makine ve metal ürünleri sektörlerinde çalışan sayısı arttı; diğer sektörlerde istihdam azaldı.
