Akaryakıt fiyatlarındaki sert yükseliş, Haziran 2021 ve Haziran 2025’e ait fiyat panolarının yan yana gelmesiyle çarpıcı bir tablo ortaya koydu. Dört yıl önce tek haneli rakamlarla satılan benzin ve motorin, bugün 50 TL bandının üzerine çıkmış durumda. Ortaya çıkan artış oranları, enflasyonun günlük hayata etkisini net biçimde gözler önüne seriyor.
BENZİNDE YÜZDE 1.200’Ü AŞAN ARTIŞ
Görselde yer alan verilere göre:
Haziran 2021 benzin fiyatı: 7,35 TL
Haziran 2025 benzin fiyatı: 51,91 TL
Bu artış, benzinde 44,56 TL’lik bir yükselişe karşılık geliyor. Oransal olarak hesaplandığında benzin fiyatı yaklaşık yüzde 606 arttı. Başka bir ifadeyle, 2021’de 100 TL’lik benzin alan bir sürücü, aynı miktar için 2025’te 706 TL ödemek zorunda kaldı.
MOTORİNDE ARTIŞ DAHA DA ÇARPICI
Motorin tarafında tablo daha sert:
Haziran 2021 motorin fiyatı: 3,95 TL
Haziran 2025 motorin fiyatı: 55,29 TL
Motorindeki artış 51,34 TL oldu. Bu da motorin fiyatının yaklaşık yüzde 1.300 oranında yükseldiğini gösteriyor. Dört yılda fiyatın 14 katına yaklaşması, özellikle taşımacılık ve gıda maliyetlerini doğrudan etkiledi.
ENFLASYON, KUR VE VERGİ ETKİSİ
Uzmanlara göre bu artışın tek nedeni küresel petrol fiyatları değil.
Döviz kurundaki yükseliş
Yüksek enflasyon
Akaryakıttan alınan ÖTV ve KDV
Dağıtım ve lojistik maliyetlerindeki artış
fiyatların bu seviyelere gelmesinde belirleyici rol oynadı. Akaryakıt, üretimden taşımaya kadar birçok alanda temel girdi olduğu için, bu artış zincirleme olarak tüm fiyatlara yansıyor.
VATANDAŞIN YÜKÜ AĞIRLAŞIYOR
Dört yıllık tablo, alım gücündeki erimeyi de gözler önüne seriyor. Ücret artışları aynı oranda gerçekleşmezken, akaryakıt gibi temel harcama kalemlerindeki yükseliş, hane bütçeleri üzerinde ciddi baskı oluşturuyor.
Haziran 2021–Haziran 2025 karşılaştırması, “Bu kadar zam neden geldi?” sorusunun yanıtını en net haliyle rakamlarla ortaya koyuyor.
Avrupa ve ABD’de tablo daha sınırlı
Aynı dönem için uluslararası veriler, artışın Türkiye’ye kıyasla çok daha düşük kaldığını gösteriyor. Avrupa Birliği ortalamasında (vergiler dâhil) Euro95 benzin fiyatı 28 Haziran 2021’de yaklaşık 1,51 €/L seviyesindeyken,
30 Haziran 2025’te 1,64 €/L’ye çıktı; bu da yaklaşık %8,6 artış anlamına geliyor.
Dizelde ise AB ortalaması 1,36 €/L’den 1,56 €/L’ye yükseldi; yaklaşık %14,6 artış. ABD’de regular benzin perakende ortalaması 28 Haziran 2021’de 3,091 $/galon iken 30 Haziran 2025’te 3,164 $/galon düzeyinde; artış yaklaşık %2,4.
Bu karşılaştırma, küresel enerji fiyatları etkisi bulunsa da Türkiye’deki %606 benzin ve %1301 motorin Zammının, “dış etkenler” kadar yüksek enflasyon, kur geçişkenliği ve vergi, finansman baskısı gibi iç dinamiklerle de açıklanması gerektiğine işaret ediyor.
